Rusin: Bauhaus - Między utopią a aktualnością

Autor: 

Dodano 28.03.2009

Sokrates był postacią z ateńskiej Agory, czuł się niespokojnie poza miastem. „Zbrodnia i Kara” to – zdaniem samego autora – powieść, która (przy całej moralnej i metafizycznej uniwersalności, za którą ją się ceni) „mogła się rozegrać tylko w Petersburgu.”  Kafka, a zwłaszcza – explicite – Joyce to, patrząc z naszej perspektywy, sceneria zmierzchu miasta dziewiętnastowiecznego, wielki ruch mas ludzkich, auta i tramwaje pomiędzy gęstą kamieniczną zabudową. Na temat związków Balzaka czy Zoli z przestrzenią współczesnego im Paryża nie ma nawet co się rozwodzić. O wpływie na  Baudelaire’a rodzącej się na jego oczach wielkomiejskiej „hausmanowskiej” paryskości,  też chyba zbyt już wiele powiedziano.

Przynajmniej od jakiegoś czasu wiemy, że każda myśl, nawet ta wzniosła, sięgająca poza swój czas, ponad swój czas, a może nawet poza każdą konkretną epokę, tworzy się w przestrzeni. Coraz częściej, wraz z upływem stuleci, w przestrzeni publicznej, wielkomiejskiej.

Implikacje tego stanu rzeczy są podwójne. Po pierwsze – to nie powinno jeszcze chyba budzić wielkich kontrowersji - można zauważyć, że architektura czy urbanistyka danej epoki jest zawsze w pewnej mierze świadectwem towarzyszącej jej duchowości, jak również tym, co kształtuje człowieka, co wpływa – choćby z pozoru nieświadomie i drugoplanowo – na kształt jego wrażliwości, na jego kondycję, styl relacji z innymi, wreszcie nawet – choćby bardzo pośrednio - na mapę samych idei. Ten stan rzeczy wywołuje szereg pytań poznawczych. Jak na przykład: W jakim zakresie architektura (ale także np. sztuka użytkowa) jako sztuka z konieczności uwikłana w daną teraźniejszość jest probierzem głębszych procesów zachodzących w świecie polityki czy kultury? Czy i w jaki sposób na podstawie jej produktów można zrekonstruować mentalność jednostki, jej styl życia, relacje z władzą, a nawet swego rodzaju „ontologiczne” nastawienie człowieka– stosunek do czasu, przestrzeni, poczucie porządku i piękna, wzajemne relacje między jednostkami?

Czytaj dalej

Zobacz FOTORELACJĘ ze spotkania w IG